Ten artykuł dotyczy państwa Katar. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.| دولة قطر Państwo Katar |
|||||
|
|||||
| Hymn: As Salam al Amiri | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | arabski | ||||
| Stolica | Ad-Dauha | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia absolutna | ||||
| Głowa państwa | emir Hamad ibn Chalifa as-Sani | ||||
| Szef rządu | premier Hamad ibn Dżassim ibn Dżabr as-Sani | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
158. na świecie 11 437 km² 0% |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
158. na świecie 928 635[2]▲ 81 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | rial katarski (QAR) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 3 września 1971 |
||||
| Religia dominująca | islam | ||||
| Strefa czasowa | UTC +3 | ||||
| Kod ISO 3166 | QA | ||||
| Domena internetowa | .qa | ||||
| Kod samochodowy | QA | ||||
| Kod telefoniczny | +974 | ||||
 |
|||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (ang.) | |||||
Katar (arab. قطر), Państwo Katar (دولة قطر) – państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego (na półwyspie Katar) nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską.
Stolicą Kataru jest Ad-Dauha, inne większe miasta to Ar-Rajjan, Musajid, Al-Wakra, Chaur, Duchan, Umm Bab.
Katar jest państwem członkowskim LPA, WTO, OPEC oraz GCC.
Spis treści |
Ustrój polityczny
Katar to księstwo (emirat). Według tymczasowej konstytucji z 1971 głową państwa jest emir (z panującego rodu As-Sani). Władzę wykonawczą sprawuje powoływany przez emira rząd z premierem. 35-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rządu. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.
Podział administracyjny
Katar podzielony jest na 10 prowincji (mufhaz):
W celach statystycznych prowincje są dzielone na obszary (87 w roku 2004), a te z kolei na bloki.
Geografia
-
Osobny artykuł: Geografia Kataru.
Powierzchnia państwa jest nizinna (wysokość 50–100 m), pustynna (pustynia piaszczysto-kamienista), w części północno-wschodniej zabagniona. Klimat zwrotnikowy wybitnie suchy. Średnia temperatura miesięczna od 17 °C w styczniu do 38–44 °C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Epizodyczne ulewne deszcze w okresie od grudnia do lutego. Brak wód lądowych (jezior). Odsolona woda morska stanowi podstawę zaopatrzenia ludności w wodę. Roślinność pustynna. Linia brzegowa dobrze rozwinięta. Liczne przybrzeżne rafy koralowe.
Historia
Kraj jest rządzony przez ród al-Thani, który jest u władzy nieustannie od XVIII wieku. W historii kraju tylko dwa razy był on pod zaborami: w latach 1872-1916 był on wcielony do Turcji, a w latach 1916-1971 był okupowany przez Wielką Brytanię. Od roku 1971 tym wewnętrznie stabilnym krajem znów rządzi ród al-Thani.
W 1913 r. Turcja zrzekła się swoich roszczeń co do Kataru. Trzy lata później obszar ziem arabskich został podzielony pomiędzy dwa europejskie mocarstwa – Francję oraz Wielką Brytanię. W 1915 r. ostatni tureccy żołnierze opuścili Katar, a rok później na mocy katarsko-brytyjskiej umowy, Katar został protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpieczeństwa, szajch Kataru zobowiązał się nie utrzymywać stosunków dyplomatycznych z żadnym mocarstwem bez zgody rządu brytyjskiego. W 1939 odkryto złoża ropy naftowej, od 1949 rozpoczęto ich przemysłową eksploatację. 1 września 1971 r. następca tronu szajch Chalifa Ibn Hamad ogłosił pełną niepodległość Kataru. Dwa dni później układ z Wielką Brytanią z 1916 r. stracił moc, a Katar stał się państwem suwerennym. W tym samym miesiącu państwo to zostało przyjęte do ONZ. 20 marca 2011 r. Katar zadeklarował, że przyłączy się do operacji militarnej w Libii.
Gospodarka
-
Osobny artykuł: Gospodarka Kataru.
Katarowi najwięcej dochodów przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemysł koncentruje się nie tylko na wydobywaniu tych surowców, ale i na ich przetwórstwie. W 1971 u wybrzeży emiratu odkryto największe złoże gazu ziemnego na świecie - tzw. Pole Północne - o zasobach sięgających 18 bilionów metrów sześciennych gazu, co uplasowało Katar, obok Rosji i Iranu, wśród trzech państw o największych zasobach gazu ziemnego na świecie. Katar jest obecnie największym eksporterem gazu ziemnego w postaci płynnej (LNG) na świecie. Katar rozwija tę technologię od 1997, gdy pierwszy transport LNG został wysłany do Hiszpanii. Rozwija się ponadto hutnictwo żelaza i produkcja nawozów sztucznych. Użytki rolne stanowią 4,8% powierzchni kraju. Zastosowanie technologii nawadniania wysokiej klasy pozwala na uprawę warzyw i owoców na szeroką skalę. Modernizowane jest przetwórstwo ryb. Pomimo to większość żywności musi być importowana. Katar jest także ważnym centrum bankowości.
Sieć drogowa jest doskonale rozwinięta, podobnie transport lądowy i lotniczy. Państwo zapewnia pomoc socjalną i bezpłatną naukę wszystkim mieszkańcom. Liczba miejsc w istniejących w Katarze szkołach wyższych jest ograniczona, znacząca część młodzieży studiuje za granicą.
Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca: 106,459 USD (dane z 2008 r. z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej). Bezrobocie - 0,5% (2009).
W 2015 roku Katar będzie gospodarzem Mistrzostw Świata w piłce ręcznej, natomiast w 2022 roku w piłce nożnej.
Demografia
- Struktura wiekowa: 0-14 lat 23,7%; 15-64 lat 72,9%; ponad 65 lat 3,4%.
- Przyrost naturalny: 2,61‰.
- Struktura płci: 1,05 mężczyzn na 1 kobietę.
- Śmiertelność niemowląt: 18,61 zgonów na tysiąc urodzeń (2005).
- Średnia długość życia: 73,67 lat.
- Długość życia mężczyzn: 71,15 lat.
- Długość życia kobiet: 76,32 lat.
- Współczynnik dzietności: 2,87 dzieci na jedną kobietę.
Informacje w CIA Factbook
Religia (2000)
- Islam: 79,43%.
- Hinduizm: 7,2%.
- Katolicyzm: 5%.
-
Osobny artykuł: Wikariat apostolski Arabii.
- Protestantyzm: 4,1%.
- Gł.:anglikanizm i pentekostalizm.
- Buddyzm: 1,8%.
- Prawosławie: 0,7%.
- Bahaizm: 0,2%.
- Inne:
-
Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Katarze.
Kultura
W Katarze swoją siedzibę ma najbardziej znana arabska telewizja Al-Dżazira.
| Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
| 3 września | Dzień Niepodległości |
Kultura Kataru tak jak w innych krajach arabskich zdominowana jest przez islam. Obowiązują normy obyczajowości muzułmańskiej, aczkolwiek daje się zauważyć stopniową liberalizację w tej kwestii.
Emirowie Kataru
Dynastia As-Sani:
- Muhammad ibn Thani (1868 – 1878)
- Kasim ibn Muhammad As-Sani (1878 – 1913)
- Abdullah ibn Kasim As-Sani (1913 – 1949)
- Ali ibn Abdullah As-Sani (1949 – 1960)
- Ahmad ibn Ali As-Sani (1960 – 1972)
- Chalifa ibn Ahmad As-Sani (1972 – 1995)
- Hamad ibn Chalifa As-Sani (1995 – nadal)
Katar a Polska
Polska planuje od 2014 roku importować gaz ziemny (LNG) z Kataru - ma on być sprowadzany gazowcami do gazoportu w Świnoujściu.
Przypisy
Bibliografia
Katar
- K. Górak-Sosnowska, R. Czulda, Państwo Katar. Gospodarka - Polityka – Kultura, Łódź: Ibidem 2009.
|
|||||||||||||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.